We maken gebruik van functionele cookies die minimaal nodig zijn om de website goed te laten werken. Met analytische cookies kunnen we het gebruik van deze website beter begrijpen en verbeteren. Je kan analytische cookies weigeren of aanvaarden.

Hoe we met deze informatie omgaan vind je terug in ons privacy- en cookiebeleid.

Deel op facebook
Deel op facebook

Nieuws

Nieuws

Studie ontvangende groeve en graverij

22-03-2021

De studie ontvangende groeve (SOG) draagt bij tot het milieuhygiënisch verantwoord opvullen van de voormalige kleiputten in Terhagen met bodemmaterialen. Bescherming van de grondwaterkwaliteit is daarbij prioritair. Bij de opzet van de studie moet de groeve en meer bepaald de relatie of interactie van de groeve met de nabije omgeving zeer goed gekend en beschreven zijn vóór men kan nadenken over de aard van aan te voeren bodemmaterialen. 

Je kan hier een bevattelijke samenvatting van deze studie lezen. De integrale studie kan je hier downloaden.

Conclusie studie:

Bodem (0-1 m): vrij hergebruik. Geen verhoging Cr. Formatie van Lillo en Kattendijk uit Oosterweelproject zijn geschikt. Substraat (1-1,5 m): vrij hergebruik. Verhoging van Cr boven waarde vrij hergebruik toegestaan. Ondergrond (> 1,5 m): gronden moeten voldoen aan 80 % BSN III. In concreto betekent dit maximaal code 4x1.

In de praktijk:

1. Contractueel is bepaald tussen de 4 partijen dat enkel code 211, 311 en 411 kan worden aanvaard
(andere codes die vallen binnen maximum 4y1 dus niet aanvaard)

2. In de omgevingsvergunningsaanvraag wordt ook niet meer aangevraagd dan 211, 311 NA, 411 NA, dwz gronden die niet verontreinigd zijn

3. De aanvulling gebeurt zoals voorzien in studie INBO én SOG samen:

Bodem: Lillo of Kasterlee / geen overschrijding Cr Dieper: Berchem en Boom ook toegelaten / van nature meer Cr dan vrij hergebruik / deze formaties en aanrijkingen vandaag reeds in het gebied voor

 

Nieuws

Inspectieverslag voormalig asbeststort

22-01-2021

Volgens de afgesproken beurtrol tussen de bodemsaneringsdeskundige, De Vlaamse Waterweg en de gemeente Boom, voerde Talboom Milieu in opdracht van De Vlaamse Waterweg in december 2020 een terreincontrole uit op het asbeststort, gelegen tussen de Bosstraat en de Kapelstraat, in Boom.
Hierbij werden in hoofdzaak volgende punten gemonitord:
− de staat van de afdeklaag;
− de staat van de omheining;
− nazicht van gekende locaties met asbest aan het maaiveld;
− inspectie van mogelijke nieuwe kritische locaties.

Het volledige verslag met foto's vind je hier.


Belangrijkste conclusies van het rapport

Omheining
Gaten in de omheining zorgen ervoor dat het asbeststort niet volledig is afgesloten. Er zijn beperkte sporen van betreding. Het is enkel mogelijk om via 2 plaatsen (observatiepunten 31 en 51, zie hiervoor het volledige verslag) het terrein onwetend te betreden, aangezien:
− er geen omheining is;
− er geen verwijzing is aangebracht m.b.t. de risico’s;
− er geen bord met aanduiding van het toegangsverbod aanwezig is.
Uit de toenemende begroeiing (die nu zonder betreding vrij kan uitbreiden) op alle paden en uit de afwezigheid van aanwijzingen van activiteiten op het terrein, blijkt dat de genomen voorzorgsmaatregelen nog steeds een afradend effect hebben.
Echter, gezien de nieuwe gaten in de omheining, de 2 niet-afgesloten paden en de matig verdichtende groei ter hoogte van de ongebruikte paden, wordt vastgesteld dat het terrein nog kan worden betreden en dit ook daadwerkelijk gebeurt.

Asbest
Op basis van de afstapping van het terrein en de eerdere KIWA-studie, blijkt dat er asbest in hechtgebonden toestand op diverse gemakkelijk te bereiken plaatsen aan het maaiveld aangetroffen werd. Bijkomend werd er in de KIWA-studie niet-hechtgebonden asbest vastgesteld op een bepaalde plaats (zie hiervoor volledig verslag). Deze locatie werd afgedekt met polyesterdoeken en ingekapseld met epoxyhars. Naast deze doeken is er wel nog hechtgebonden asbest vastgesteld.

Afdekking en taluds
De recent aangelegde afdeklaag vertoont reeds diverse erosiegeulen op de plaatsen waar er geen houtsnippers aangebracht zijn. De geulen zijn intussen groter geworden in vergelijking met de vorige terreincontrole. Verder zijn er sporen van verzakking in de aangebrachte afdekking met gestabiliseerd zand aanwezig en vormen er zich erosiegeulen in het talud.
Dit heeft als gevolg dat de beschermende zandlaag steeds dunner zal worden en dit na verloop van tijd steeds minder bescherming zal bieden.
De afdekking stopt nu aan de grens met de begroeiing. Als gevolg hiervan zijn de gekende asbesthoudende zones ten oosten van het stort en de voormalige werfwegen niet afgedekt. Echter, gezien de sterke begroeiing zijn deze locaties bijna onmogelijk te bereiken.

Verdere maatregelen

Toekomstplannen locatie
Het asbeststort maakt deel uit van een groter bodemsaneringsproject voor de hele zone met stortplaatsen. Hierin worden de definitieve saneringsmodaliteiten opgemaakt.

Toegankelijkheid
De omheining is nog onvolledig met 2 mogelijke toegangen tot het stort. De omheining moet worden gerepareerd of te worden verbeterd op de beschadigde punten. In het zuidwestelijke deel, nabij de niet-afgesloten tuinen en in het noorden, in het bos, wordt geadviseerd om de toegang tot de zone met asbeststort volledig af te sluiten.

Risicolocatie
Op basis van dit rapport is de aanwezigheid van asbest op het maaiveld nogmaals bevestigd. Het terrein is nog steeds toegankelijk voor wie “doelbewust” het asbeststort wil betreden. De aanwezige omheiningen blijken echter een aanzienlijk afradend effect te hebben op de onwetende passant. De aanwezigheid van asbest aan het maaiveld kan echter nog steeds een risico inhouden voor de aanwezigen.

Stabiliteit
Een bijkomend risico wordt gevormd door de huidige en toekomstige verzakkingen ter hoogte van de steilste taluds. Door regenval zijn de bestaande erosiegeulen in de afdeklaag uitgebreid. Deze moeten worden gedicht. Daarnaast bestaat de kans dat het begroeide talud bij storm (vallende bomen) een versnelde vrijgave van asbest kan veroorzaken. In afwachting van de sanering wordt geadviseerd om na stormweer of hevige regenval deze kritische punten bijkomend te inspecteren.

UPDATE:

In de week van maandag 18/01 – vrijdag 22/01 werden er onderhoudswerken op het stort  uitgevoerd alsook herstellingen aan de omheining:

Gevormde erosiegeulen in de afdeklaag werden heraangevuld Bovenop de herstelde locaties werden houtsnippers aangebracht ter voorkoming van erosie Een aantal omgevallen bomen die enerzijds op de omheining waren gevallen en anderzijds een gevaar betekenden voor wandelaars werden verwijderd
Nieuws

Geen bijkomende asbestvezels gevonden in luchtfilters van meetstations

18-09-2020

Na de meetcampagne van december 2019 tot en met maart 2020, volgde van april tot en met juni 2020 nog een meting van de asbestconcentratie in de omgevingslucht van het voormalige asbeststort. Hiervoor werd de lucht grondig getest op vier verschillende locaties: 3 aan de Bosstraat en 1 aan de Kapelstraat. Er werden ditmaal geen asbestvezels aangetroffen. 

Eindbesluit van de volledige studie 

In deze meetcampagne werden gedurende 6 maanden 4 meettoestellen ingezet, in totaal werden 256 filters geanalyseerd. Dit gebeurde met de uiterst verfijnde methode van de transmissie elektronen microscopie. Van de bemonsterde filters werden er een aantal geselecteerd met een worst-case benadering.

Op 2 van 28 geselecteerde filters werd asbest aangetroffen. De hoogst gemeten asbestconcentratie is 54 v/m³.
Dit concentratieniveau wordt als zeer licht verhoogd t.o.v. de achtergrondwaarde beoordeeld en is ver beneden de wettelijke daggemiddelde grenswaarde van 5000 v/m³.

De gemiddelde asbestconcentratie in de omgeving van de site ligt tussen 1 en 25 v/m³, afhankelijk van de manier waarop meetwaarden beneden de detectielimiet in rekening worden gebracht. De laagste gemiddelde waarde van 1 v/m³ ligt 500 keer lager dan de jaargemiddelde richtwaarde van Vlarem II en 1000 keer lager dan de jaargemiddelde grenswaarde van Vlarem II.
De hoogste gemiddelde waarde van 25 v/m³ ligt 20 keer lager dan de jaargemiddelde richtwaarde van Vlarem II en 40 keer lager dan de jaargemiddelde grenswaarde van Vlarem II.

Ongeacht de berekeningswijze ligt de gemiddelde asbestconcen-tratie in de omgeving van het voormalige asbeststort ruim onder de wettelijke normen.

De erosiegeulen in de voorlopige afdeklaag van het stort kunnen op lange termijn asbest blootleggen, deze vormen een blijvend aandachtspunt op het terrein.

Het volledige rapport kan je hier downloaden.

Nieuws

Inspectieverslag voormalig asbeststort

11-09-2020

Volgens de afgesproken beurtrol tussen de bodemsaneringsdeskundige, De Vlaamse Waterweg en de gemeente Boom, voerde de milieudienst van de gemeente Boom op 1 september een terreincontrole uit.

Tijdens de rondgang werd er extra aandacht besteed aan de kritieke punten die aangehaald werden in het verslag voor de periode mei/juni én aan de effecten die de afgelopen droogte en stormen gehad kunnen hebben op het asbeststort.


Belangrijkste conclusies van het rapport

- Er werd geen nieuwe onbedekte asbest vastgesteld. De plaatsen met onbedekte asbest waar men makkelijk kon geraken zijn ontoegankelijk gemaakt door de omheining te verbeteren.

- Het talud in zandcement is in goede staat afgezien van één scheur (ongeveer 1,5 m) aan de bovenrand. Deze moet goed gemonitord worden.

- Extra aandacht is nodig voor verdere erosie van de stukken grond die niet werden bedekt met houtschors. Mogelijk moet ook hier bij verdere uitspoeling een houtschorslaag aangebracht worden.

- De omheining werd op verschillende plaatsen beschadigd en hierdoor is het terrein toegankelijk. De verbinding tussen de Nachtegaalstraat en de kleiput ter hoogte van punt 21 werd beter afgezet.

- De zone oogde groen. Er was geen sprake van bijzondere plantensterfte noch van planten die als gevolg van droogte vervroegde bladval vertoonden of slappe bladeren hadden.

- Ten opzichte van de situatie in april en mei is er geen opmerkelijke boomsterfte of ontworteling. Er werd één dode boom opgemerkt, deze wordt best preventief verwijderd om ontworteling tijdens een storm te voorkomen.

Je kan het volledige verslag hier downloaden.

Nieuws

Resultaten luchtmetingen en planning terreincontroles

18-05-2020
Luchtmetingen en terreincontroles voormalig asbeststort

In 2021 worden de voormalige stortplaatsen in de Terhaagse en Boomse kleiputten gesaneerd, tot die tijd gelden er voorlopige maatregelen ter bescherming van omwonenden en bezoekers van het gedeelte van het terrein waar zich het asbeststort bevond. De veiligheid van dat gebied wordt gegarandeerd door luchtmetingen en terreincontroles.

Resultaten van de luchtmetingen  

Op drie locaties (Bosstraat (Boom) 216 en 76 en Kapelstraat 88 (Rumst)) zijn gedurende de periode 1 december – 31 maart meetstations met filters geplaatst die om de twee dagen met verse filters zijn vervangen. Uit deze verzameling filters (127 in totaal) zijn 12 filters gekozen om een analyse op de aanwezigheid van asbestvezels op door te voeren. De keuze voor welke filters in detail geanalyseerd moeten worden is door de wetenschappers gemaakt op basis van bv. weersomstandigheden zodat de kans om asbest (afkomstig uit het asbeststort) aan te treffen op deze filters het grootst is. Er worden dus alleen die filters onderzocht die volgens de inschatting van experten het meest met asbest vervuild zouden moeten zijn.

Enkel op twee van de twaalf filters werd een aantal asbestvezels aangetroffen. Beide filters zijn afkomstig van de meetplaats in de Kapelstraat. Op de twee andere filters van de Kapelstraat en alle acht filters van de Bosstraat werd geen asbest teruggevonden.

De concentratie van de twee filters ligt met 37v/m³ en 54v/m³ niet alleen 10 keer lager dan de richtwaarden van de Vlaamse overheid (500v/m³) maar bevindt zich eveneens in de buurt van de zogenoemde ‘achtergrondwaarde’ (6v/m³-30v/m³). Deze achtergrondwaarde geeft de concentraties van asbest in de lucht weer die op een ‘gemiddelde plek’, en dus zonder asbestverontreinigingen in de buurt, sowieso voorkomen. De achtergrondwaarden waarmee hier rekening wordt gehouden zijn afkomstig van omgevingsmetingen in Nederland. Er is geen gevaar voor de volksgezondheid: de norm die de Vlaamse overheid oplegt wordt verre van overschreden. De standplaats van het meetstation in de Kapelstaat wordt verlengd tot eind juni om de situatie in de gaten te houden.

Hoezo achtergrondwaarde?

Asbest werd gebruikt voor talrijke toepassingen, meer bepaald in de bouwsector. Het zal dan ook nog lange tijd in onze leefomgeving aanwezig zijn. Asbesthoudend materiaal in goede staat is op zich niet gevaarlijk. Het gevaar schuilt in het vrijkomen van fijne asbestvezels en het inademen ervan, bijvoorbeeld bij het gebruik van boormachines of hogedrukreinigers. Maar ook door verwering van de buitenzijde van een asbesthoudende dak- of gevelbekleding kunnen vrije asbestvezels voorkomen in de omgevingslucht: in Nederland zijn er daardoor gemiddeld 35 asbestvezels aanwezig per kubieke meter lucht. Voor Vlaanderen bestaan er geen recente metingen, maar de concentraties zouden minstens gelijkaardig zijn. OVAM is de autoriteit in Vlaanderen op het vlak van asbest. Op hun website lees je dat gezondheidsproblemen ten gevolge van asbest hoofdzakelijk voorkomen bij mensen die beroepshalve hun ganse loopbaan (onbeschermd) met asbest in aanraking komen. De kans op asbest gerelateerde gezondheidsproblemen bij mensen die toevallig al eens met asbest in aanraking komen wordt geschat op 1 op 16.000.000. Ter vergelijking met reële gevallen: de kans dat een kind vóór zijn 15 jaar het slachtoffer is van een dodelijk ongeval op de openbare weg is 1 op 100.000 (cijfers Vlaams Gewest)!

Het volledige rapport van de luchtmetingen kan je hier raadplegen.

Terreincontroles

Milieudeskundigen voeren regelmatig controles uit op het terrein. Halfjaarlijks is er een rondgang (zomer-winter) door een bodemdeskundige, twee keer per jaar door de milieudiensten van de gemeenten Boom en Rumst en twee keer per jaar door de Vlaamse Waterweg. Daarbovenop kan er steeds een extra controle in opdracht van de burgemeester van Boom of Rumst plaatsvinden naar aanleiding van stormen of rampen.
Tijdens deze inspectierondes worden plaatsen waar oude asbestbuizen aan de oppervlakte komen extra nagekeken. Ook wordt de omheining gecontroleerd op vandalisme en andere schade. Verder wordt gekeken of de afdekgrond niet aan erosie onderhevig is.

figuur 2: luchtbeeld met situering van de meetlocaties en perimeter asbeststort

18 feb

Wetenschappers onderzoeken de kleiputten

18-02-2020

Corona update: de coronacrisis en de daaruit volgende restricties die o.m. verplaatsingen voor terreinonderzoeken betreffen, brengen een vertraging mee voor de geplande onderzoeken op het terrein.
Wij verwachten het eindverslag van INBO momenteel in de maand mei.

Nog de hele maand februari is een onderzoeksteam van INBO, het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, olv Dr. Ir. Bruno De Vos aan het werk in de kleiputten. De wetenschappers kijken of het huidige bos klimaatrobuust is en hoe er betere kansen kunnen komen voor het toekomstige bos.

Ook onderzoeken ze of de gronden die zullen worden aangevoerd voor de realisatie van de sanering en de landschapsbouw al dan niet aangerijkt moet worden (met bv organische stof, teelaarde, …) om voldoende mogelijkheden te bieden voor een volwaardig en divers bos. Ze nemen stalen van gronden (ook op het asbeststort), mossen, korstmossen en stilstaande wateren in de kleiputten. Nadien zullen de onderzoekers richting toekomstige Oosterweelwerf gaan om er bijkomende grondstalen te nemen van de aan te voeren gronden om deze nog nauwkeurig te karakteriseren.

Heb jij een vraag voor het INBO team en is er iets wat jij graag onderzocht wil zien in de kleiputten? Laat het ons dan zeker weten via contact@kleiputten.be

 


Bodemstaalnames door INBO wetenschappers in de asbestzone.

 

De chemische samenstelling van de strooisellaag is een goede indicator voor de verontreinigingsgraad van het huidige bosecosysteem. 18 locaties over het gehele projectgebied werden bemonsterd.

Profielboringen leren ons hoe de bodems zijn opgebouwd. De bodemeigenschappen en verontreinigingsgraad worden nagegaan. We hebben hier te maken met anthrosols/technosols:een type bodem volgens een internationaal bodemklassifikatie systeem (World Reference Base). Het zijn door de mens sterk beïnvloedde bodems (stadsbodems, verharde bodems) en dat is hier ook het geval door de vele resten van dakpannen en bakstenen, maar ook (micro-)plastics en ander afval dat in de bodemprofielen wordt teruggevonden.

Het huidige bos wordt door de omwonenden gebruikt, ondermeer voor winning van berkensap. INBO onderzoekt of dit 'bosproduct' wel veilig is om drinken.